Het ministerie van Defensie brengt zijn bedrijfskritische systemen onder in een soevereine cloudomgeving van SAP, ingericht in Nederland. Staatssecretaris Derk Boswijk informeerde de Tweede Kamer daarover op 22 oktober; SAP bevestigde de overeenkomst op 28 oktober. Opvallend is niet alleen de keuze voor een soevereine cloud, maar vooral de bredere multicloudstrategie waarin die keuze past. Voor organisaties die nadenken over hun eigen cloudkoers biedt dat een bruikbaar denkkader.
Wat Defensie precies heeft besloten
Het gaat om systemen voor onder meer materieelbeheer, logistiek, financiën en operationele processen; personeelsbeheer volgt op termijn. Defensie krijgt een eigen cloudomgeving waarbij het zelf zeggenschap houdt over de gegevensverwerking. De omgeving wordt fysiek gescheiden van de reguliere publieke cloud van SAP en is alleen toegankelijk voor geautoriseerd en gescreend personeel. SAP verzorgt onderhoud, updates en een groot deel van het beheer. De ingebruikname staat gepland voor 1 januari 2028.
Belangrijk detail: deze soevereine cloud is één bouwsteen. Defensie combineert verschillende omgevingen, waaronder soevereine clouds, private clouds en aparte omgevingen voor hooggerubriceerde informatie. Niet alles gaat naar één plek; per type gegevens wordt bepaald waar het thuishoort.
Een multicloudstrategie begint bij uw gegevens, niet bij de leverancier
Die aanpak is ook voor het mkb, de zorg of een gemeente goed toepasbaar. Een multicloudstrategie betekent niet dat u zoveel mogelijk aanbieders moet gebruiken. Het betekent dat u bewust kiest welke gegevens en toepassingen waar draaien. Een praktische eerste stap is een eenvoudige indeling in drie categorieën:
- Algemene gegevens – website, marketing, openbare documenten. Hier zijn gemak en prijs vaak leidend en volstaat een publieke cloud meestal prima.
- Bedrijfsgevoelige gegevens – financiële administratie, contracten, e-mail. Hier wegen zeggenschap, exitmogelijkheden en continuïteit zwaarder.
- Bijzondere of vertrouwelijke gegevens – patiëntdossiers, cliëntdossiers van een advocatenkantoor, persoonsgegevens van inwoners. Hier wilt u maximale controle over locatie, toegang en beheer.
Analisten waarschuwen overigens dat multicloud zonder beleid snel leidt tot een versnipperd ‘spaghetti-landschap’. Het voordeel ontstaat pas als er heldere afspraken zijn over welke data waar mag staan, wie er toegang toe heeft en hoe u kunt overstappen.
Hybride cloud: publieke diensten combineren met eigen infrastructuur
Voor veel organisaties is een hybride cloud de meest realistische vorm: publieke clouddiensten voor algemene toepassingen, gecombineerd met een private cloud of eigen infrastructuur voor gevoelige gegevens. Wat Defensie met een grote leverancier en een afgeschermde omgeving regelt, kan een kleinere organisatie op eigen schaal organiseren.
Een voorbeeld zijn gedecentraliseerde infrastructuur-nodes die u zelf bezit en op een eigen locatie of bij een Nederlandse partner plaatst. Door meerdere nodes als cluster in te zetten, ontstaat High Availability (HA): valt één node uit, dan nemen de andere het werk over. Daarop kunt u bijvoorbeeld bestandsopslag en samenwerking met Nextcloud draaien, terwijl minder gevoelige toepassingen gewoon in de publieke cloud blijven. Meer over hoe dit werkt leest u op de pagina Wat is een node?
Hetzelfde principe geldt voor AI. Wie AI wil inzetten op vertrouwelijke dossiers, kan kiezen voor een AI-model dat lokaal op eigen hardware draait in plaats van in een externe clouddienst. Een voorbeeld is OwnBrain, dat schaalbaar is van een klein kantoor tot een gedeelde AI-voorziening voor een gemeente of regio.
Zeggenschap over data: vijf vragen voor uw eigen cloudkoers
Of u nu een accountantskantoor, zorginstelling of gemeente bent: de volgende vragen helpen om de lessen van Defensie te vertalen naar uw eigen situatie.
- Welke gegevens zijn voor ons bedrijfskritisch of bijzonder gevoelig, en waar staan ze nu?
- Wie heeft technisch toegang tot die gegevens, ook aan de kant van de leverancier?
- Onder welk recht valt onze leverancier, en wat betekent dat voor gegevensverzoeken van buitenlandse overheden?
- Kunnen we onze data en toepassingen meenemen als we willen overstappen?
- Wat gebeurt er met onze dienstverlening als één leverancier of locatie uitvalt?
Een multicloudstrategie hoeft dus geen groot project te zijn. Begin bij uw meest gevoelige gegevens, kies daar bewust voor meer zeggenschap over data, en bouw van daaruit verder. Op de pagina Privacy alternatieven vindt u een overzicht van Europese en open source opties.
Bron: Defensie – Defensie zet volgende stap in cloudstrategie (22 oktober 2026) en SAP Nederland – Nederlandse Defensie kiest SAP Sovereign Cloud (28 oktober 2026)
Dit artikel is met behulp van AI opgezet en gegenereerd, en als voorstel voorgelegd aan een menselijke redacteur die het heeft beoordeeld voordat het werd geplaatst.